‘कर्णालीको तथ्यगत समाचारले नीति निर्माणमा सहयोग पुग्नुपर्छ’

काठमाडाैं, पुस १७ : सूचना तथा सञ्चार प्रविधि मन्त्रालयका सचिव डा. वैकुण्ठ अर्यालले कर्णालीको तथ्यगत समाचारले नीति निर्माणमा सहयोग पुग्नुपर्ने बताएका छन्।

तुलसादेवी हरिहर फाउन्डेसन काठमाडौंद्वारा आज आयोजित ‘कर्णाली प्रदेशका क्रियाशील पत्रकारका लागि आचारसंहिता तालिम’को भर्चुअल कार्यक्रममा सचिव डा. अर्यालले कर्णालीको समस्याको सत्य र तथ्य समाचारले सरकारलाई नीति निर्माण सहयोग पुग्ने बताए।

‘विकास पूर्वाधारमा कर्णाली पछि नै छ,’ उनले भने, ‘त्यहाँको सटीक समाचार आउनुपर्छ।’ विचार र आस्थाका आधारमा लेखिने समाचारले भ्रम पर्न जाने भन्दै सचिव डा. अर्यालले व्यक्तिलाई प्रताडना हुने समाचार लेखनमा पत्रकारलाई संवेदनशील हुन सुझाए।

नेपाल पत्रकार महासङ्घका पूर्वकेन्द्रीय अध्यक्ष डा. सुरेश आचार्यले आचारसंहिता उल्लंघन गरेका कारण नभई कानून उलङ्घनमा पत्रकार र सञ्चारगृह कारबाहीमा परेको जिकिर गरे। 

‘आचारसंहिता जिम्मेवार हुने प्रयोजनको आपसी समझदारी हो, हामी यो मापदण्डभित्र रहेर काम गर्छौं भन्या हो, व्यावसायिक सङ्गठनको आचारसंहिता हुन्छ,’ डा. आचार्यले भने, ‘प्रेस काउन्सिलको संरचनामा म सहमत छैन, यसले पत्रकार आचारसंहिता निर्माण गर्ने नभई उनीहरुको कामको अनुगमन तथा कार्यान्वयन गर्ने हो।’ 

तालिमका क्रममा प्रधानमन्त्री, सञ्चारमन्त्री, मन्त्री र आफूलाई लागेको मान्छेको समाचार सरकारी मिडियाले लेख्ने संस्कृति रहेको टिप्पणी गर्दै उनले विपक्षीको समाचारलाई त्यति प्राथमिकता नदिने गरेको जनाए।

काउन्सिलमा पार्टीका व्यक्ति नियुक्त हुने अभ्यासले स्वच्छता नदेखिने भन्दै प्रकाशक, सम्पादक, विश्वविद्यालयका प्राध्यापकको प्रतिनिधि, काउन्सिल र महासङ्घको अध्यक्ष पदेन सदस्य रहने छट्टै आयोगको आवश्यक रहेको डा आचार्यले औंल्याए।   

मुख्य अधिकृत झविन्द्र भुसालले प्रेस काउन्सिलले पत्रकार आचारसंहिता २०७३ बारे सूचना गर्दै आएको र अहिले त्यसको परिमार्जन भएको बताए। उनले आचारसंहिताको दफा ४ मा प्रेस स्वतन्त्रता, लोकतन्त्रको संरक्षणका लागि पेशागत मान्यता, व्यवहारमा रहेर आफ्नो कर्तव्य निर्वाह गर्न सुझाए।

भुसालले काउन्सिलको क्षमता र स्रोत साधनले भ्याएसम्म दुर्गमका पत्रकारको क्षमता अभिवृद्धिका लागि सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे। 

त्यस्तै राससका वरिष्ठ समाचारदाता प्रकाश सिलवालले रिपोर्टिङका क्रममा कसरी आचारसंहिता पालना र प्रयोग गर्ने विषयमा आफ्नो प्रस्तुति राखे। पत्रकारले समाचारमा स्रोतको सहि पहिचान, पूर्वअध्ययन गरी गोपनीयताको हकलाई संरक्षण गर्दै सत्यतथ्य र निष्पक्ष समाचार लेख्न प्रशिक्षक सिलवालले सुझाए। 

कार्यक्रममा नेपाल पत्रकार महासंघ कर्णाली प्रदेश समिति अध्यक्ष देवीराम देवकोटाले पत्रकारिता क्षेत्रलाई स्वतन्त्र कसरी गर्ने भन्नेमा चुनौती बढ्दै गएको बताएका थिए।